Rens Ulijn

Journalist & eindredacteur


Welkom op mijn blog! Hier schrijf ik op persoonlijke titel over alles wat me bezighoudt.

Zwarte Piet: laten we het losgeld maar betalen

december 2, 2014Rens Ulijn0 Reacties

Gisteren heb ik de documentaire ‘Zo zwart al roet’ van Sunny Bergman gekeken met mijn vrouw en mijn schoonmoeder. Beide medekijkers waren het er na afloop over eens dat de kleur van Zwarte Piet nu maar moest veranderen. Alleen daarom al denk ik dat Sunny een geslaagd pamflet heeft gemaakt: ze is immers in haar opzet geslaagd.

Mensen die hun hele leven niks kwaads in Zwarte Piet hebben gezien, hebben zich door haar en haar succesvolle lobby laten aanpraten dat het racisme is. Daar willen de meeste Nederlanders niet mee geassocieerd worden, dus geven ze -omwille van de goede lieve vrede – de traditie maar op. Een pragmatische en vrij logische strategie: want wat win je als je krampachtig aan de zwarte kleur van Piet vasthoudt?

Roze olifant

De anti zwarte piet lobby is er succesvol in geslaagd om van racisme de roze olifant te maken die vanaf nu altijd met Zwarte Piet meehuppelt. Wat mij daar het meest aan stoort, is het ontbreken van een goede onderbouwing dat Zwarte Piet daadwerkelijk racistisch is. Sunny onderbouwt die stelling op een in mijn ogen zwakke manier. Ze laat een aantal mensen aan het woord die de bekende argumenten mogen oplepelen: Zwarte Piet is een knecht van een blanke baas en zijn typische gedrag bevestigt vooroordelen over zwarten. Voorstanders laat ze er in de montage belabberd vanaf komen. Vervolgens gaat ze naar Londen, waar de Zwarte Piet traditie volledig buiten zijn context staat. Makkelijk scoren natuurlijk. Als je als Engelsman in Nederland links blijft rijden, krijg je ook ongelukken. Links rijden is in Engeland misschien de gewoonte, in Nederland is het levensgevaarlijk.

Wat Bergman doet is Zwarte Piet uit zijn eigen culturele context halen en er een extern waardenpatroon op plakken. Ik vind het wel typisch, want normaal zijn linkse activisten altijd erg van het cultuurrelativisme: mensen hebben het recht om gewoonten en gebruiken binnen hun eigen context te interpreteren. Culturen zijn evenwaardig aan elkaar en we moeten niet onze eigen waarden op de gebruiken van anderen plakken. Vanuit cultuurrelativistisch oogpunt zou je juist respect moeten opbrengen voor de Zwarte Piet traditie en de ‘lezing’ van de eigen culturele kring aan wie de traditie toebehoort als leidend moeten beschouwen.

In de tweede helft van de documentaire laat Bergman o.a. met het fietsexperiment zien dat racisme echt bestaat. Daar heeft ze helaas een punt: racisme is een reeel en lelijk ding waarmee vooral mensen van kleur dagelijks te kampen hebben. De meeste mensen die ‘voor’ Zwarte Piet zijn zullen dat ook niet ontkennen. Van het causale verband dat Bergman suggereert tussen de Zwarte Piet traditie en racisme in de maatschappij, ben ik allerminst overtuigd. Maar dat zal volgens Bergman wel komen omdat ik een blanke man ben. Alleen dat feit is voor haar waarschijnlijk genoeg om mijn argumenten in deze discussie te diskwalificeren.

Geef ons feest terug!

En zo is het Sinterklaasfeest nu de gijzelaar van de antiracisme-lobby geworden. Een traditie die bij mijn cultuur hoort en die me van kinds af aan dierbaar is, is bezoedeld. Sinterklaas was altijd een onschuldig feest, een feest waarbij we warmte zoeken bij elkaar en even niet strijden met elkaar. Nu is het politiek geworden en loop ik zelfs hooglopend te discussieren met m’n eigen vrouw en schoonmoeder. Hoe heeft het zover kunnen komen? Dit is het echt niet waard.

Daarom zeg ik nu: maak Piet maar geel, rood of pimpelpaars. Laten we dat losgeld maar betalen aan Bergman en haar lobby, zodat het door hun gegijzelde feest weer vrijkomt. Niet omdat ze gelijk hebben, maar omdat ze anders het Sinterklaasfeest helemaal vermorzelen met hun gedram.


Laat een reactie achter